हेटौँडा सिटी विशेष: चुनावको राप र सुनको ऐतिहासिक रेकर्ड

हेटौँडा, माघ १२, २०८२ — नेपालमा राजनीतिक सरगर्मी र आर्थिक उतारचढावका बीच आजका मुख्य घटनाक्रमहरूलाई हामीले यसरी समेटेका छौँ:

निर्वाचन आचारसंहिता: झण्डा प्रयोगमा नयाँ नियम

निर्वाचन आयोगले आगामी चैत २१ गते हुने प्रतिनिधि सभा निर्वाचनका लागि निर्वाचन आचारसंहिता २०८२ पूर्ण रूपमा कार्यान्वयनमा ल्याएको छ। गृह मन्त्रालयले राष्ट्रिय झण्डाको मर्यादा कायम राख्न भन्दै कुनै पनि चुनावी र्‍याली वा घरदैलो अभियानमा १० वटा भन्दा बढी झण्डा प्रयोग गर्न नपाइने गरी कडाइ गरेको छ। आचारसंहिता उल्लंघन गर्ने उम्मेदवारलाई आयोगले कडा कारबाही गर्ने चेतावनी दिएको छ।

चुनावी अभियान: बालेन शाहको क्रेज र हर्क साम्पाङमाथि उजुरी

रास्वपा नेता बालेन शाह र उनकी पत्नी सबिना काफ्लेले झापा-५ मा गरेको घरदैलो अभियानमा ठूलो जनसहभागिता देखिएको छ। यता, नेपालगन्जमा चुनावी प्रचारका क्रममा गाडीबाट खसेर केही समर्थक घाइते भएका छन्। अर्कोतर्फ, सुनसरी-१ का उम्मेदवार हर्क साम्पाङविरुद्ध चुनावी प्रचारमा बालबालिका प्रयोग गरेको भन्दै निर्वाचन आयोगमा उजुरी परेको छ, जसले उनको उम्मेदवारीमाथि प्रश्न उठाएको छ।

आर्थिक क्षेत्र: सुनको भाउमा विश्वव्यापी छलाङ

नेपाली बजारमा आज सुनको मूल्यले नयाँ इतिहास रचेको छ। एकै दिन ५,२०० रुपैयाँले बढेर छापावाल सुन प्रतितोला ३ लाख ९ हजार रुपैयाँ पुगेको छ। चाँदी पनि प्रतितोला ६,७६५ रुपैयाँ पुगेको छ। यस वृद्धिसँगै सर्वसाधारणलाई गहना खरिद गर्न कठिन भएको छ भने व्यवसायीहरूले कारोबारमा ५ लाखको नगद सीमा हटाउन सरकारसँग माग गरेका छन्।

व्यापार तथ्यांक: निर्यात बढे पनि ‘भ्यालु एड’मा कमी

चालु आर्थिक वर्षको पहिलो ६ महिनामा नेपालको निर्यात ४३.७६% ले बढेको छ। तर, यो वृद्धि मुख्यतया पुनः निर्यात गरिने खानेतेलमा आधारित छ। नेपाल ट्रेड इन्टिग्रेटेड स्ट्राटेजी (NTIS) २०२३ अन्तर्गतका कार्पेट, धागो र चिया जस्ता उच्च मूल्यका वस्तुको निर्यातमा भने सन्तोषजनक वृद्धि हुन सकेको छैन।

स्वास्थ्य: मलंगवामा दाजुराको प्रकोप

सर्लाहीको मलंगवा नगरपालिका-३ मा दाजुरा संक्रमण तीव्र गतिमा फैलिएको छ। हालसम्म सात जनामा संक्रमण पुष्टि भइसकेको छ भने करिब दुई दर्जन बालबालिकामा लक्षण देखिएको छ। स्वास्थ्य शाखाले ६ महिनादेखि १५ वर्षसम्मका करिब ८,००० बालबालिकालाई लक्षित गरी आपत्कालीन खोप अभियान सुरु गरेको छ।

शिक्षा: शिक्षक माग्दै दार्चुलाका विद्यार्थी सडकमा

दार्चुलाको गोकुलेश्वर बहुमुखी क्याम्पसका विद्यार्थीहरू दुई वर्षदेखि गणित विषयको प्राध्यापक नहुँदा आन्दोलित भएका छन्। परीक्षा नजिकिँदै गर्दा पनि शिक्षक नपाएपछि विद्यार्थीहरू सुदूरपश्चिम विश्वविद्यालयको केन्द्रीय कार्यालय महेन्द्रनगर पुगेर धर्ना दिएका छन्। हाललाई अनलाइन माध्यमबाट पठनपाठन गर्ने आश्वासन दिइएको छ।

चलचित्र क्षेत्र: ५७ वर्ष पुरानो ऐन प्रतिस्थापन

राष्ट्रिय सभाको विधायन व्यवस्थापन समितिले चलचित्र विधेयक २०८२ पारित गरेको छ। यसले २०२६ सालको पुरानो ऐनलाई खारेज गर्दै चलचित्र विकास बोर्डलाई थप स्वायत्त बनाउनेछ। बक्स अफिसमा यतिबेला ‘झरी पछिको इन्द्रेणी’ ले १ करोड २३ लाखको व्यापार गर्दै अग्रस्थानमा छ भने फिल्म ‘कुमारी’ को ओभरसिज अधिकार अमेरिका र अष्ट्रेलियामा बिक्री भएको छ।

खेलकुद: नेपाल महिला क्रिकेटको विश्वकप सपना अधुरो

आईसीसी महिला टी-२० विश्वकप ग्लोबल क्वालिफायरको अन्तिम समूह खेलमा नेपाल स्कटल्याण्डसँग ७२ रनले पराजित भएको छ। १४१ रनको लक्ष्य पछ्याएको नेपाल ६८ रनमा समेटिएपछि विश्वकप छनोटको दौडबाट बाहिरिएको छ। यता पोखरामा सम्पन्न टाइगर कप भलिबलमा एपीएफ क्लबले पुरुष र महिला दुवै विधाको उपाधि जितेको छ।

परोपकार र वातावरण: सगरमाथा क्षेत्रमा वातावरण तालिम

दक्षिण कोरियाली नागरिक किम योङ सिकले सगरमाथा क्षेत्रमा ‘लिभ नो ट्रेस’ (Leave No Trace) वातावरण सम्बन्धी तालिम सञ्चालन गरेका छन्। विगत दुई दशकदेखि नेपालका विद्यालयहरूमा छात्रवृत्ति र पूर्वाधारमा सहयोग गर्दै आएका किमले उच्च हिमाली क्षेत्रको फोहोर व्यवस्थापनमा जोड दिएका छन्।

सामाजिक पहल: विद्यालय खाजा कार्यक्रममा युरोपेली सहयोग

फिनल्याण्ड र नर्वेको सहयोगमा कर्णाली र सुदूरपश्चिमका विद्यालयहरूमा ‘होम-ग्रोन स्कुल फिडिङ’ कार्यक्रम विस्तार गरिएको छ। यस कार्यक्रमले स्थानीय किसानहरूबाट उत्पादित सामग्री खरिद गरी विद्यालयका बालबालिकालाई पोषणयुक्त ताजा खाजा खुवाउने र स्थानीय अर्थतन्त्रलाई बलियो बनाउने लक्ष्य राखेको छ।